Δαλάι Λάμα

Δαλάι Λάμα: Πνευματικότητα και κβαντική φυσική συνθέτουν την εικόνα της πραγματικότητας

 «Σε γενικές γραμμές, παρόλο που υπάρχουν κάποιες διαφορές, πιστεύω ότι η φιλοσοφία και η Κβαντική Μηχανική μπορούν να δώσουν τα χέρια για την οπτική τους σχετικά με τον κόσμο. Μπορούμε να δούμε σε αυτά τα σπουδαία παραδείγματα τους καρπούς της ανθρώπινης σκέψης και διανόησης. Ασχέτως του θαυμασμού που νιώθουμε γι’ αυτούς τους μεγάλους διανοητές, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν άνθρωποι όπως και εμείς». – Δαλάι Λάμα

Για πολλές δεκαετίες, η επιστήμη και η πνευματικότητα θεωρούνταν δύο εντελώς αντίθετοι δρόμοι, δημιουργώντας μια πόλωση. Ωστόσο, τώρα παρατηρείται μια ανάμιξη στοιχείων και από τα δύο πεδία μέσα από την κβαντική φυσική και τη μελέτη της συνειδητότητας, δημιουργώντας μια κατάρρευση των παλιών μοτίβων σκέψης και βάζοντας ένα τέλος σε εκείνη την «κόντρα».

Η κβαντική φυσική επιβεβαιώνει αυτό που οι Βουδιστές και άλλοι πνευματικοί άνθρωποι έλεγαν εδώ και χρόνια, βοηθώντας μας να αποδεχτούμε την εγγενή πνευματική μας φύση. Είμαστε κατά βάση συνδεδεμένοι με τα πάντα γύρω μας και η επιστήμη τελικά το αποδεικνύει. Ωστόσο, υπάρχει ακόμα μια «κόντρα» που εμμένει ανάμεσα στην επιστήμη και την πνευματικότητα: υπάρχουν θρησκευόμενοι άνθρωποι που αρνούνται επιστημονικά ευρήματα και επιστήμονες που αυτο-αποκαλούνται άθεοι. Βέβαια, πέρα από αυτές τις περιπτώσεις, σε γενικά πλαίσια παρατηρείται μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στα δύο πεδία και είναι πραγματικά κάτι όμορφο.

Πολλές επιφανείς θρησκευτικές φιγούρες και επιστήμονες έχουν αναγνωρίσει την αλληλοσύνδεση ανάμεσα στην πνευματικότητα και την επιστημονική κοινότητα, συμπεριλαμβανόμενου του Δαλάι Λάμα. Ο Δαλάι Λάμα έχει μιλήσει σε διάφορες περιπτώσεις για τις ομοιότητες ανάμεσα στη κβαντική φυσική και στην πνευματικότητα. Πιο συγκεκριμένα, εμφανίστηκε ακόμα και σε ένα συνέδριο για την κβαντική φυσική και έδωσε μια ομιλία στο θέμα.

Βασικά σημεία της ομιλίας του Δαλάι Λάμα

Το Νοέμβριο του 2015, ο Tenzin Gyatso, ο 14ος Δαλάι Λάμα, παρευρέθηκε σε ένα διήμερο συνέδριο για την κβαντική φυσική και τη φιλοσοφία Madhyamaka στο Νέο Δελχί. Το Madhyamaka μεταφράζεται ως «αυτός που βρίσκεται στη μέση» ή «η μέση οδός» και ανήκει στη σχολή Βουδιστικής σκέψης Madhyama, η οποία αναπτύχθηκε από τον Ινδό Βουδιστή φιλόσοφο Nagarjuna κατά τη διάρκεια του δεύτερου αιώνα. Ο Δαλάι Λάμα, λοιπόν, ήταν ένας από τους ομιλητές εκεί και σύμφωνα με εκείνον, η συμφιλίωση της επιστήμης και της θρησκευτικής φιλοσοφίας πρέπει να αποτελούν έναν σημαντικό στόχο για το μέλλον του είδους μας.

«Νωρίς στην πορεία της ζωής μου, η επιστήμη χρησιμοποιούταν για περαιτέρω υλική και οικονομική ανάπτυξη. Αργότερα, στον 20ο αιώνα, οι επιστήμονες άρχισαν να θεωρούν ότι η γαλήνη του νου είναι σημαντική τόσο για τη σωματική υγεία όσο και για την ευεξία… Ως αποτέλεσμα του συνδυασμού της πνευματικής γαλήνης με τη νοημοσύνη, ελπίζω ότι θα είμαστε πιο καλά εξοπλισμένοι για να συνεισφέρουμε στην ευημερία των ανθρώπων».

Ο Δαλάι Λάμα επίσης εξήγησε πώς ήταν η πρώτη του επαφή με την κβαντική φυσική:

«Όταν ήμουν 19 ή 20, ανέπτυξα μια περιέργεια για την επιστήμη, που ξεκίνησε με ένα ενδιαφέρον γύρω από μηχανικά πράγματα και πώς εκείνα λειτουργούσαν. Στην Κίνα το 1954/55, συνάντησα τον Mao Zedong αρκετές φορές. Μια φορά, επαίνεσε το επιστημονικό μου μυαλό, προσθέτοντας ότι η θρησκεία ήταν δηλητήριο, υποθέτοντας ότι αυτό το σχόλιο θα άρεσε σε κάποιον που έχει «επιστημονικό μυαλό». Αφού επέστρεψα στην Ινδία ως πρόσφυγας, είχα πολλές ευκαιρίες να συναντήσω ανθρώπους από τόσο διαφορετικά μονοπάτια ζωής, και επιστήμονες ανάμεσα τους.

30 χρόνια πριν, άρχισα μια σειρά διαλόγων που εστιάζουν στην κοσμολογία, την νευροβιολογία, τη φυσική, συμπεριλαμβανομένης της Κβαντικής Φυσικής και της ψυχολογίας. Αυτές οι συζητήσεις είχαν αμοιβαία οφέλη. Οι επιστήμονες έχουν μάθει περισσότερα για το νου και τα συναισθήματα και εμείς αποκτήσαμε μια πιο σαφή εξήγηση του θέματος».

Συνεχίζει λέγοντας:

«Πριν από περίπου 15-20 χρόνια σε κάποια συνάντηση, ο Ινδός φυσικός Raja Ramanna μου είπε ότι διαβάζει Nagarjuna και ότι είναι ενθουσιασμένος που είχε καταφέρει να βρει πράγματα από εκείνον που συνδέονται με εκείνα που καταλάβαινε για την κβαντική φυσική. Πριν από έναν χρόνο στο Κολλέγιο της Καλκούτα ο καθηγητής Bhattacharya ανέφερε ότι σύμφωνα με την κβαντική φυσική τίποτα δεν υπάρχει αντικειμενικά, κάτι που συνέδεσα άμεσα στο νου μου με τις απόψεις των Chittamatrin και Madhyamaka, ειδικά με τον ισχυρισμό του Nagarjuna ότι τα πράγματα υπάρχουν μόνο διαμέσου της ονομασίας τους».

Οι φυσικοί φτάνουν πια σε εκείνα που αποκάλυπταν τα ιερά κείμενα πολλών θρησκειών και πνευματικών κινημάτων αιώνες πριν, αλλά μόνο τώρα επιβεβαιώνονται από τη σύγχρονη επιστήμη.

Ο Δαλάι Λάμα έκλεισε την ομιλία του προκαλώντας μας να δράσουμε:

«Τώρα, όταν βλέπουμε άσχημα πράγματα να συμβαίνουν στον κόσμο, το κλάμα και η προσευχή δεν θα πετύχουν πολλά… Αν και έχουμε την τάση να προσευχόμαστε στο Θεό ή στον Βούδα για να μας βοηθήσει να λύσουμε τέτοια προβλήματα, ίσως μας απαντήσουν ότι αφού εμείς δημιουργήσαμε αυτά τα προβλήματα, εμείς μπορούμε και να τα λύσουμε. Τα περισσότερα από αυτά δημιουργήθηκαν από ανθρώπινο χέρι, οπότε είναι φυσικό να αποζητούν και ανθρώπινες λύσεις. Χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε μια κοσμική προσέγγιση για να διακηρύξουμε τις παγκόσμιες ανθρώπινες αξίες. Η αίσθηση ότι η βασική μας ανθρώπινη φύση είναι θετική αποτελεί πηγή ελπίδας (ότι)… αν πραγματικά κάνουμε μια προσπάθεια, μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο προς το καλύτερο».

Αυτά τα τελευταία λόγια έχουν μια ξεχωριστή δύναμη. Αν και η δύναμη του νου και των σκέψεών μας είναι ισχυρή και το πιστεύαμε αυτό μέσω της προσευχής, η επιστήμη έρχεται τώρα να μας το επιβεβαιώσει. Ωστόσο, οι πράξεις μερικές φορές αποδεικνύονται πιο ισχυρές από τις προθέσεις.

Γιατί το μόνο μέλλον που αξίζει συμπεριλαμβάνει τους πάντες (βίντεο)

Γιατί το μόνο μέλλον που αξίζει συμπεριλαμβάνει τους πάντες

«Ένα μόνο άτομο είναι αρκετό για να υπάρξει ελπίδα, και αυτό το άτομο μπορείς να είσαι εσύ», λέει ο Πάπας Φραγκίσκος σε αυτή την καυστική ομιλία TED απευθείας από την Πόλη του Βατικανού. Σε ένα ελπιδοφόρο μήνυμα προς τους ανθρώπους όλων των πίστεων, προς αυτούς που έχουν τη δύναμη καθώς και προς εκείνους που δεν την έχουν, ο πνευματικός ηγέτης παρέχει διαφωτιστικά σχόλια για τον κόσμο όπως παρουσιάζεται σήμερα και ζητά να επικρατήσει η ισότητα, η αλληλεγγύη και η τρυφερότητα. «Ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον να θυμάται ότι ο «άλλος» δεν είναι μια στατιστική ή ένας αριθμός», λέει. «Όλοι χρειαζόμαστε τον άλλον».

Διαβάστε ολόκληρη την ομιλία

[Η Αυτού Αγιότητα ο Πάπας Φραγκίσκος Βιντεοσκοπημένο στην Πόλη του Βατικανού Προβλήθηκε για πρώτη φορά στο TED2017] Καλησπέρα – ή, καλημέρα, δεν είμαι σίγουρος τι ώρα είναι εκεί. Ανεξαρτήτως ώρας, είμαι ενθουσιασμένος που παίρνω μέρος στο συνέδριό σας. Μου αρέσει πολύ ο τίτλος του – «Ο Μελλοντικός Εσύ» – επειδή, καθώς κοιτάτε το αύριο, σας προσκαλεί να ανοίξετε έναν διάλογο σήμερα, να δείτε το μέλλον μέσω ενός «εσύ». «Ο Μελλοντικός Εσύ»: το μέλλον είναι φτιαγμένο από εσύ, είναι φτιαγμένο από συναντήσεις, επειδή η ζωή κυλά μέσα από σχέσεις με άλλους. Αρκετά χρόνια ζωής έχουν ενδυναμώσει την πεποίθησή μου ότι η ύπαρξη καθενός συνδέεται άρρηκτα με την ύπαρξη των άλλων: η ζωή δεν είναι απλά χρόνος που περνά, η ζωή αφορά τις αλληλεπιδράσεις.

Καθώς συναντώ ή ακούω αυτούς που είναι άρρωστοι, τους πρόσφυγες που αντιμετωπίζουν τρομερές δυσκολίες ψάχνοντας ένα λαμπρότερο μέλλον, μέχρι τους φυλακισμένους που κουβαλούν μια κόλαση πόνου στις καρδιές τους, και αυτούς, πολλοί από αυτούς νέοι, που δεν μπορούν να βρουν δουλειά, συχνά πιάνω τον εαυτό μου να αναρωτιέται: «Γιατί αυτοί κι όχι εγώ;» Κι εγώ γεννήθηκα σε μια οικογένεια προσφύγων. Ο πατέρας μου, οι παππούδες μου, όπως και πολλοί άλλοι Ιταλοί, έφυγαν για την Αργεντινή και συνάντησαν τη μοίρα αυτών που δεν τους απέμεινε τίποτα. Θα μπορούσα πολύ εύκολα να είχα καταλήξει ανάμεσα στους σημερινούς «απορριπτέους».

Και γι’ αυτό πάντα αναρωτιέμαι βαθιά στην καρδιά μου: «Γιατί αυτοί κι όχι εγώ;» Πρώτα απ’ όλα, θα μου άρεσε πολύ αν αυτή η συνάντηση μπορούσε να μας βοηθήσει να θυμηθούμε ότι χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον, κανένας από εμάς δεν είναι νησί, ένα αυτόνομο και ανεξάρτητο «εγώ», διαχωρισμένο από τους άλλους, και μπορούμε να χτίσουμε το μέλλον μόνο αν στεκόμαστε μαζί, συμπεριλαμβάνοντας τους πάντες. Δεν το σκεφτόμαστε πολύ συχνά, αλλά όλα συνδέονται, και πρέπει να επαναφέρουμε τις επαφές μας σε μια υγιή κατάσταση. Ακόμη και η σκληρή στάση που έχω στην καρδιά μου ενάντια στον αδελφό μου ή την αδελφή μου, η ανοιχτή πληγή που ποτέ δεν επουλώθηκε, το αδίκημα που ποτέ δεν συγχωρέθηκε, η μνησικακία που θα πληγώσει μόνο εμένα, είναι όλα περιπτώσεις μιας πάλης που έχω μέσα μου, μια φλόγα βαθιά μέσα στην καρδιά μου που πρέπει να σβήσει πριν γίνει φωτιά αφήνοντας πίσω της μόνο στάχτες.

Τη σημερινή εποχή, πολλοί από εμάς, για διάφορους λόγους φαίνεται να πιστεύουν ότι είναι αδύνατο να έχουμε ένα ευτυχισμένο μέλλον. Αν και πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά τέτοιες ανησυχίες, δεν είναι ανίκητες. Ξεπερνιόνται όταν δεν κλειδώνουμε την πόρτα στον έξω κόσμο. Η ευτυχία μπορεί να ανακαλυφθεί μόνο σαν ένα δώρο αρμονίας ανάμεσα στο όλο και κάθε ένα κομμάτι του. Ακόμη και η επιστήμη – και το γνωρίζετε καλύτερα από μένα – δείχνει προς μια κατανόηση της πραγματικότητας ως έναν τόπο όπου κάθε στοιχείο συνδέεται και αλληλεπιδρά με όλα τα άλλα. Και αυτό με φέρνει στο δεύτερο μήνυμά μου. Πόσο υπέροχο θα ήταν αν η ανάπτυξη της επιστημονικής και τεχνολογικής καινοτομίας έφερνε μαζί της περισσότερη ισότητα και κοινωνική ενσωμάτωση.

Πόσο υπέροχο θα ήταν, ενώ ανακαλύπτουμε μακρινούς πλανήτες, να ξαναβρούμε τις ανάγκες των αδελφών μας σε τροχιά γύρω μας. Πόσο υπέροχο θα ήταν αν η αλληλεγγύη, αυτή η όμορφη, αλλά μερικές φορές άβολη λέξη, δεν αναγόταν απλά σε κοινωνική βοήθεια, αλλά γινόταν η αναμενόμενη συμπεριφορά σε πολιτικές, οικονομικές και επιστημονικές επιλογές, καθώς και σε σχέσεις ανάμεσα σε άτομα, λαούς και χώρες. Μόνο εκπαιδεύοντας τους ανθρώπους στην πραγματική αλληλεγγύη θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε την «κουλτούρα των απορριμάτων», που δεν αφορά μόνο φαγητά και αγαθά αλλά, πρώτα απ’ όλα, τους ανθρώπους που παραμερίζονται από τα τεχνο-οικονομικά μας συστήματα τα οποία, χωρίς να το καταλάβουμε, επικεντρώνονται στα προϊόντα των ανθρώπων αντί στους ανθρώπους. Η αλληλεγγύη είναι ένας όρος που πολλοί θα ήθελαν να σβήσουν από τα λεξικά.

Όμως η αλληλεγγύη δεν είναι ένας αυτόματος μηχανισμός. Δεν μπορεί να προγραμματιστεί ή να ελεγχθεί. Είναι μια ελεύθερη απόκριση που γεννιέται από την καρδιά του καθενός. Ναι, μια ελεύθερη απόκριση! Όταν κάποιος συνειδητοποιεί ότι η ζωή, ακόμη κι εν μέσω τόσων αντιφάσεων, είναι ένα δώρο, ότι η αγάπη είναι η πηγή και το νόημα της ζωής, πώς μπορούν να αρνηθούν την επιθυμία τους να κάνουν το καλό στον συνάνθρωπό τους; Για να κάνουμε το καλό, χρειαζόμαστε μνήμη, χρειαζόμαστε κουράγιο αλλά και δημιουργικότητα, και μου έχουν πει ότι το TED μαζεύει πολλά δημιουργικά άτομα. Ναι, η αγάπη απαιτεί μια δημιουργική, συγκεκριμένη κι έξυπνη συμπεριφορά. Δεν είναι αρκετές οι καλές προθέσεις και οι συμβατικοί τύποι, που χρησιμοποιούνται τόσο συχνά μόνο για να κατευνάσουν τη συνείδησή μας. Ας βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον, όλοι μαζί, για να θυμηθούμε ότι ο άλλος δεν είναι μια στατιστική, ή ένας αριθμός.

Ο άλλος έχει πρόσωπο. Το «εσύ» είναι πάντα μια πραγματική παρουσία, ένας αδελφός για να φροντίσετε. Ο Ιησούς είπε μια παραβολή για να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τη διαφορά ανάμεσα σε αυτούς που προτιμούν να μην ενοχληθούν και αυτούς που φροντίζουν τους άλλους. Είμαι σίγουρος ότι την έχετε ξανακούσει. Είναι η Παραβολή του Καλού Σαμαρείτη. Όταν ο Ιησούς ερωτήθηκε: «Ποιος είναι ο γείτονάς μου;» – δηλαδή, «Ποιον να φροντίσω;» – είπε αυτή την ιστορία, την ιστορία ενός άντρα που του είχαν επιτεθεί, τον είχαν κλέψει, τον είχαν δείρει και τον είχαν παρατήσει σε έναν χωματόδρομο. Καθώς τον είδαν δύο άτομα με μεγάλη επιρροή εκείνη την εποχή, ένας ιερέας και ένας Λευίτης, τον προσπέρασαν χωρίς να σταματήσουν να τον βοηθήσουν.

Μετά από λίγο πέρασε ένας Σαμαρείτης, μια πολύ μισητή εθνικότητα τότε. Βλέποντας τον τραυματισμένο άντρα ξαπλωμένο στο χώμα, δεν τον αγνόησε όπως οι άλλοι, λες και δεν υπήρχε καν. Αντιθέτως, ένιωσε συμπόνια γι’ αυτόν τον άνθρωπο, η οποία τον ανάγκασε να ενεργήσει με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Έβαλε λάδι και κρασί στις πληγές του αβοήθητου άντρα, τον πήγε σε ένα πανδοχείο και πλήρωσε από την τσέπη του για να τον βοηθήσουν. Η ιστορία του Καλού Σαμαρείτη είναι η ιστορία της σημερινής ανθρωπότητας. Τα μονοπάτια των ανθρώπων είναι γεμάτα με πληγές καθώς όλα επικεντρώνονται στα χρήματα, και στα πράγματα αντί για τους ανθρώπους. Και συχνά υπάρχει αυτή η συνήθεια, από άτομα που αυτοαποκαλούνται «αξιοσέβαστα», να μη φροντίζουν τους άλλους, κι έτσι να αφήνουν πίσω χιλιάδες ανθρώπους, ή ολόκληρους πληθυσμούς, στην άκρη του δρόμου. Ευτυχώς, υπάρχουν και αυτοί που δημιουργούν έναν νέο κόσμο φροντίζοντας ο ένας τον άλλον, ακόμη και από την τσέπη τους.

Η Μητέρα Τερέζα της Καλκούτας είπε: «Δεν μπορεί ν’ αγαπήσει κάποιος, εκτός κι αν είναι με δικά του έξοδα». Έχουμε τόσα πολλά να κάνουμε, και πρέπει να τα κάνουμε μαζί. Αλλά πώς μπορούμε να το κάνουμε αυτό, με όλο το κακό που αναπνέουμε καθημερινά; Δόξα τω Θεώ, κανένα σύστημα δεν μπορεί να μηδενίσει την επιθυμία μας να ανοιχτούμε στο καλό, στη συμπόνια και στη δυναντότητά μας να αντιδράσουμε ενάντια στο κακό, πράγματα που προέρχονται από τα βάθη της καρδιάς μας. Τώρα ίσως να μου πείτε, «Σίγουρα, αυτά είναι όμορφα λόγια, αλλά δεν είμαι ούτε ο Καλός Σαμαρείτης ούτε η Μητέρα Τερέζα της Καλκούτας». Αντιθέτως: είμαστε πολύτιμοι, κάθε ένας από εμάς. Κάθε ένας από εμάς είναι αναντικατάστατος στα μάτια του Θεού. Μέσα από το σκοτάδι των σημερινών συγκρούσεων, κάθε ένας από εμάς μπορεί να γίνει ένα λαμπερό κερί, μια υπενθύμιση ότι το φως θα υπερισχύσει του σκότους, και ποτέ δεν θα γίνει το αντίθετο. Για εμάς τους Χριστιανούς, το μέλλον έχει όνομα, και το όνομά του είναι Ελπίδα.

Το να αισθάνεστε ελπίδα δεν σημαίνει ότι πρέπει να είστε αισιόδοξα αφελείς και να αγνοείτε την τραγωδία που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Η ελπίδα είναι η αρετή μιας καρδιάς που δεν κλειδώνει τον εαυτό της στο σκοτάδι, δεν επιμένει στο παρελθόν, και δεν τα βγάζει απλά πέρα στο παρόν, αλλά μπορεί να δει το αύριο. Η ελπίδα είναι η πόρτα που ανοίγει στο μέλλον. Η ελπίδα είναι ένας ταπεινός, κρυφός σπόρος ζωής που με τον καιρό θα αναπτυχθεί σε ένα μεγάλο δέντρο. Είναι σαν κάποια αόρατη μαγιά που κάνει το ζυμάρι να φουσκώσει, που δίνει γεύση σε όλες τις πλευρές της ζωής. Και μπορεί να κάνει τόσα πολλά, επειδή ένα μικρό τρεμόπαιγμα του φωτός που τρέφεται με την ελπίδα είναι αρκετό να διαλύσει την ασπίδα του σκότους. Ένα μόνο άτομο είναι αρκετό για να υπάρξει ελπίδα, και αυτό το άτομο μπορείς να είσαι εσύ. Και μετά θα υπάρξει ένα άλλο «εσύ», και ένα άλλο «εσύ», και θα γίνει ένα «εμείς».

Κι έτσι, η ελπίδα ξεκινάει όταν θα έχουμε ένα «εμείς»; Όχι. Η ελπίδα ξεκινάει με ένα «εσύ». Όταν υπάρξει ένα «εμείς», τότε ξεκινά μια επανάσταση. Το τρίτο μήνυμα που θα ήθελα να μοιραστώ σήμερα, έχει όντως να κάνει με την επανάσταση: την επανάσταση της τρυφερότητας. Και τι είναι η τρυφερότητα; Είναι η αγάπη που έρχεται κοντά και γίνεται αληθινή. Είναι ένα κίνημα που ξεκινά από την καρδιά μας και φτάνει στα μάτια, τα αυτιά και τα χέρια. Τρυφερότητα σημαίνει να χρησιμοποιούμε τα μάτια μας για να δούμε τον άλλον, τα αυτιά μας για να τον ακούσουμε, για να ακούσουμε τα παιδιά, τους φτωχούς, αυτούς που φοβούνται το μέλλον. Να ακούσουμε και την σιωπηλή κραυγή του κοινού μας σπιτιού, της άρρωστης και μολυσμένης Γης. Τρυφερότητα σημαίνει να χρησιμοποιήσουμε τα χέρια μας και την καρδιά μας για να παρηγορήσουμε τον άλλον. Για να φροντίσουμε αυτούς που έχουν ανάγκη. Η τρυφερότητα είναι η γλώσσα των μικρών παιδιών, αυτών που χρειάζονται τον άλλο.

Η αγάπη του παιδιού για τη μαμά και τον μπαμπά μεγαλώνει μέσα από το άγγιγμά τους, το βλέμμα τους, τη φωνή τους, την τρυφερότητά τους. Μου αρέσει όταν ακούω γονείς να μιλούν στα μωρά τους, να προσαρμόζονται στο μικρό παιδί, να μιλάνε όπως μιλά κι αυτό, το μικρό παιδί. Αυτή είναι τρυφερότητα: να κατεβαίνετε στο ίδιο επίπεδο με τον άλλον. Ο ίδιος ο Θεός κατέβηκε στον Ιησού για να είναι στο επίπεδό μας. Αυτό είναι το ίδιο μονοπάτι που πήρε ο καλός Σαμαρείτης. Αυτό είναι το μονοπάτι που πήρε ο ίδιος ο Ιησούς. Χαμήλωσε τον εαυτό του, έζησε ολόκληρη την ανθρώπινή του ύπαρξη ασκώντας την πραγματική γλώσσα της αγάπης. Ναι, η τρυφερότητα είναι το μονοπάτι της επιλογής για τους πιο δυνατούς και γενναίους άνδρες και γυναίκες. Η τρυφερότητα δεν είναι αδυναμία, είναι σθένος. Είναι το μονοπάτι της αλληλεγγύης, το μονοπάτι της ταπεινότητας.

Παρακαλώ, επιτρέψτε μου να το πω δυνατά και καθαρά: όσο πιο ισχυροί είστε, όσο μεγαλύτερο αντίκτυπο έχουν οι πράξεις σας στους ανθρώπους, τόσο πιο υπεύθυνοι είστε για να ενεργείτε ταπεινά. Αν δεν το κάνετε αυτό, η ισχύς θα σας καταστρέψει κι εσείς θα καταστρέψετε τον άλλον. Υπάρχει ένα ρητό στην Αργεντινή: Η δύναμη είναι σαν να πίνουμε τζιν με άδειο στομάχι. Νιώθετε ναυτία, μεθάτε, χάνετε την ισορροπία σας και καταλήγετε να πληγώνετε τον εαυτό σας και όλους γύρω σας, αν δεν συνδέσετε τη δύναμή σας με ταπεινότητα και τρυφερότητα. Από την άλλη, μέσα από την ταπεινότητα και την πραγματική αγάπη, η ισχύς – η υψηλότερη, η δυνατότερη – γίνεται υπηρεσία, μια δύναμη για καλό. Το μέλλον της ανθρωπότητας δεν είναι αποκλειστικά στα χέρια των πολιτικών, των μεγάλων ηγετών, των μεγάλων εταιριών. Ναι, έχουν τεράστια ευθύνη.

Αλλά το μέλλον είναι, πάνω απ’ όλα, στα χέρια αυτών των ανθρώπων που αναγνωρίζουν τον άλλον ως έναν «εσύ», και τους εαυτούς τους ως κομμάτι ενός «εμείς». Όλοι μας χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον. Κι έτσι, παρακαλώ σκεφτείτε κι εμένα με τρυφερότητα, ώστε να μπορέσω να εκπληρώσω την αποστολή που μου έχει δοθεί για το καλό του άλλου, κάθε ενός, όλων εσάς, όλων εμάς. Σας ευχαριστώ.

Πατήρ Φιλόθεος Φάρος: Ζωή χωρίς αλλαγές δεν είναι ζωή

Οπωσδήποτε οι αλλαγές καθώς μεγαλώνει κάποιος και παγιώνεται η προσωπικότητά του, γίνονται δύσκολα, αλλά ζωή χωρίς αλλαγές δεν είναι ζωή […] Ο ψυχοθεραπευτής Πατήρ Φιλόθεος Φάρος, μιλά στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή το βιβλίο «Ούτε πολύ νωρίς, ούτε πολύ αργά», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός.

Η μέση ηλικία είναι μία υπόθεση που απασχολεί ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, αλλά είναι και παραμελημένη. Δεν κυκλοφορούν, δηλαδή, πολλά βιβλία, ή βοηθήματα γι’ αυτή την ηλικία. Αυτοί ήταν οι λόγοι που μας έκαναν να αποφασίσουμε εγώ με τον Γιώργο Σιγαλό να προβούμε στην συγγραφή και στην έκδοση αυτού του δεύτερου βιβλίου, που αναπόφευκτα ασχολείται με κάποια βασικά θέματα που ασχολείται και το προηγούμενο, αλλά προσθέτονται καινούργιες διαστάσεις.

Τα βασικά θέματα της μέσης ηλικίας, είναι καταρχήν, ότι επέρχεται μία κάμψη των δυνάμεων του σώματος, και αναπόφευκτα υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί.

Το δεύτερο είναι ότι υπάρχει πιθανά μια ματαίωση στον επαγγελματικό χώρο. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που ξεκίνησε μια επαγγελματική σταδιοδρομία με κάποιον ενθουσιασμό, μετά από 20 χρόνια, αρχίζει πιθανά να αναρωτιέται αν άξιζε τον κόπο, αν ήταν κάτι με το οποίο ήθελε πραγματικά να περάσει το μισό της ζωής του.

Μετά, υπάρχει μια φάση για τους έγγαμους, που μοιάζει με τέλμα. Τα παιδιά τους βρίσκονται στην εφηβεία, και οι μεσήλικες γονείς αντιμετωπίζουν την επαναστατικότητα τους, η οποία τους ταλαιπωρεί γιατί δεν ξέρουν πολλές φορές πώς να την χειριστούν. Μοιάζει, δηλαδή, σαν μια περίοδος κρίσης για την οικογένεια, η είσοδος των παιδιών στην εφηβεία.

Ύστερα, υπάρχει και μία αίσθηση, ότι ο μεσήλικας δεν πολυασχολείται με το μέλλον. Ποιο είναι αυτό το μέλλον; Το μέλλον είναι τα γηρατειά κι ο θάνατος.

Κάποια από τα παραπάνω θέματα, λοιπόν, είναι τα βασικά που θέτει το βιβλίο. Ο τρόπος που αντιμετωπίζονται αυτά;

Η πλειονότητα των μεσήλικων κάνει αυτό που κάνουμε και εμείς με την κρίση: Ψάχνει να βρει κάποιον τρόπο να διατηρήσει τα πράγματα ως έχουν.

Συνήθως, δεν βλέπει ότι η μέση ηλικία και το άλλο μισό της ζωής, εκτός από τα μειονεκτήματα έχει και πλεονεκτήματα. Οπότε, προσπαθεί να διατηρήσει, αυτά που είχε στο πρώτο μισό της ζωής.

Αυτή όμως είναι μια μάταιη προσπάθεια, διότι δεν έχει προοπτική. Από την άλλη μεριά, όταν κάνει αυτό το πράγμα ο άνθρωπος -και γι αυτό νομίζω ότι είναι κρίσιμη η καμπή της μέσης ηλικίας-, χάνει μια συγκλονιστική ευκαιρία που έχει στη ζωή του.

Ο Γιουνγκ, που ασχολήθηκε με το δεύτερο μισό της ζωής, σε αντίθεση με τον Φρόυντ (ο οποίος ερεύνησε τον άνθρωπο κυρίως στο πρώτο μισό της ζωής του), λέει ότι: «Ο άνθρωπος στο πρώτο μισό της ζωής υπηρετεί τη φύση (δηλαδή, κάνει παιδιά, παντρεύεται, προσπαθεί να εξασφαλίσει τα προς το ζην). Όμως, στο δεύτερο μισό της ζωής, ο άνθρωπος καλείται να υπηρετήσει τον πολιτισμό.» […]

Κι όταν λέει πολιτισμό, εννοεί την εξερεύνηση του εσωτερικού του κόσμου. Και εγώ θα συμπλήρωνα και τις σχέσεις!

Διότι ο άνθρωπος στο πρώτο μισό της ζωής του, προσπαθώντας για τα εξωτερικά επιτεύγματα, παραμελεί και τον εσωτερικό του κόσμο και τις σχέσεις του, κάτι που είναι τραγικό.

Γιατί, κάθε άνθρωπος ολοκληρώνεται στην ένωση με τον άλλον άνθρωπο. Και όταν λέω ένωση, δεν εννοώ συζυγική μόνον. Όσες περισσότερες ουσιαστικές σχέσεις έχει ένας άνθρωπος, τόσο πλουσιότερος γίνεται.

Διότι ο άνθρωπος τι είναι; Είναι εκείνο που παίρνει από όλους τους άλλους, και το διαμορφώνει με τον δικό του τρόπο. Η δική του συμβολή δηλαδή, η ατομικότητά του, είναι ο τρόπος που διαμορφώνει, όλα αυτά που παίρνει από τους άλλους. Οπότε η παραμέληση των σχέσεων, σημαίνει και προσωπική φτώχεια του ανθρώπου και της προσωπικότητάς του.

Στο δεύτερο μισό της ζωής, λοιπόν, ακόμα και το γεγονός ότι η σωματική του ενέργεια έχει καμφθεί, είναι κάτι θετικό με την έννοια ότι του δίνει την δυνατότητα, την ευκαιρία, για κάποια ησυχία, η οποία είναι απαραίτητη γι’ αυτήν την εξερεύνηση του εσωτερικού του κόσμου.

Έτσι το τοποθετεί ο Γιουνγκ: «Στο δεύτερο μισό της ζωής, ο άνθρωπος ίσως έχει πολύ σημαντικότερες ευκαιρίες απ’ ότι έχει στο πρώτο».

Σ’ αυτό το βιβλίο, επίσης, αναφέρω ένα παράδειγμα: Τον έρωτα στη μέση ηλικία.

Επειδή, ο άνθρωπος μετά το αποκορύφωμα της ενεργητικότητάς του και της δύναμης, αντιμετωπίζει όπως είπα μία κάμψη της σωματικής του ενέργειας, αυτή την κάμψη την αισθάνεται και στο χώρο της σεξουαλικότητας. Κυρίως οι άντρες, που έχουν ζήσει την σεξουαλικότητά τους στο πρώτο μισό της ζωής σαν ένα άθλημα που αγωνίζονταν να αποδείξουν κάτι, όταν συμβεί αυτό, πανικοβάλλονται κυριολεκτικά, και τρέχουν σε ειδικούς για να ανακτήσουν τις χαμένες δυνάμεις τους.

Αντιδρώντας, όμως μ’ αυτόν τον τρόπο, όπως μια γυναίκα που κάνει λίφτινγκ, χάνει τη μοναδική ευκαιρία να ανακαλύψει τον έρωτα για πρώτη φορά στη ζωή του. Χάνει την ευκαιρία, να ανακαλύψει τον έρωτα που δεν είναι μια υπόθεση σωματική, που δεν προσφέρεται για πρωταθλήματα, που είναι η ανάγκη του ανθρώπου για κοινωνία και ένωση με τον άλλον άνθρωπο, που είναι τρυφερότητα, που είναι στοργή.

Αυτά όλα, στο πρώτο μισό της ζωής του ο άντρας κυρίως, αλλά και η γυναίκα με έναν κάπως διαφορετικό τρόπο, δεν έχει υποπτευθεί αυτή τη διάσταση του έρωτα.

Και η κάμψη της σωματικής ενέργειας που εμφανίζεται σαν αναπηρία ή σαν μειονέκτημα, είναι η ευκαιρία του, η πολύτιμη ευκαιρία του για να ανακαλύψει, τώρα πια, στα 40 ή στα 50, το πραγματικό έρωτα, που δεν τον έχει υποπτευθεί μέχρι αυτή τη στιγμή.

Αυτό είναι ένα παράδειγμα του πως η εμμονή στη διατήρηση αυτών που συνέβαιναν στο πρώτο μισό της ζωής είναι τραγωδία για τον άνθρωπο στη μέση ηλικία, γιατί χάνει πραγματικά πολύτιμες ευκαιρίες.

Και ξέρετε, από το αν θα κάνει αυτή τη στροφή στη ζωή του, από τα εξωτερικά στα εσωτερικά, απ’ αυτό θα εξαρτηθεί η ποιότητα των γηρατειών του. Από αυτό θα εξαρτηθεί, εάν τα δέκα τελευταία χρόνια της ζωής του είναι μια κόλαση…

Ένα απ’ τα πράγματα που μπορεί να διαφύγει από την εμπειρία του μεσήλικα, είναι να καταλάβει ότι η ανάπτυξή του, δεν σταματάει στη μέση ηλικία. Κάθε άλλο! Εάν σταματήσει την εξέλιξή του, τότε θα φτάσει στα γηρατειά ένας άνθρωπος εγωκεντρικός, χωρίς ευαισθησία για τον άλλον, και μ’ αυτόν τον τρόπο θα δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο.

Δηλαδή,θα είναι δυσάρεστος στους άλλους, ενοχλητικός, οι άλλοι αναπόφευκτα θα τον αποφεύγουν και επειδή θα τον αποφεύγουν, θα αισθάνεται μια εσωτερική ερημιά και θα προσπαθεί να την καλύψει με κτητικότητα, με απαιτητικότητα, κάνοντας τη ζωή των νεώτερων ανθρώπων του περιβάλλοντός του πολύ δύσκολη. Και σαν συνέπεια ο κόσμος αυτός του περιβάλλοντός του, θα του γυρίζει την πλάτη.

Kρ.Π.: Και πώς μπορεί να ξεπεράσει κάποιος την κρίση της μέσης ηλικίας, ώστε να μη χάσει τις ευκαιρίες να εξελιχθεί εσωτερικά και στις σχέσεις τους με τους άλλους;

Οπωσδήποτε οι αλλαγές καθώς μεγαλώνει κάποιος, και παγιώνεται η προσωπικότητά του, γίνονται δύσκολα, αλλά ζωή χωρίς αλλαγές δεν είναι ζωή. Ότι δεν αλλάζει είναι νεκρό. Το ζωντανό με κάποιον τρόπο πάντα αλλάζει.

Γίνονται, όντως δύσκολα οι αλλαγές όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, αλλά πάντως δυνατότητα αλλαγών υπάρχει! Αλίμονο για τον άνθρωπο που δεν έχει την δυνατότητα να αλλάζει. Γιατί ο κόσμος γύρω του αλλάζει, κι αν είναι να ζει μέσα στον πραγματικό κόσμο είναι απαραίτητο να αλλάζει και εκείνος, αλλιώς μένει απέξω…

Άρθρο του ιατρού και μέλους του Αμερικανικού Κολλεγίου Ιατρών Deepak Chopra και του καθηγητή Υπολογιστικής Φυσικής Μηνά Καφάτου.

Υπάρχει άραγε η έννοια μιας υψηλότερης συνειδητότητας; Για ένα μικρό μέρος του πληθυσμού, το οποίο θεωρεί ότι έχει βιώσει άμεσα την ύπαρξη του Θεού, αυτό είναι ένα πνευματικό ζήτημα με σίγουρη απάντηση. Για τους περισσότερους ανθρώπους όμως, το ερώτημα αυτό είναι υποθετικό. Κάθε θρησκεία υποστηρίζει ότι υπάρχει μια κρυμμένη πραγματικότητα που μπορεί να αποκαλυφθεί μέσω της υπέρβασης – ή πέρα από αυτή – των 5 αισθήσεων. Υπάρχουν πολύπλοκες οδοί για την επίτευξη αυτού του σκοπού με τη μορφή προσευχής, διαλογισμού, άρνησης και πίστης – η ιστορία της θρησκείας δεν έπαψε ποτέ να κατευθύνει τις φιλοδοξίες της προς ένα υψηλότερο επίπεδο.

Η καθημερινή ζωή μας, όμως, αποσπά την προσοχή μας και σε μια σκεπτικιστική εποχή η διάβρωση της πίστης έχει κάνει την ανώτερη συνείδηση να φαίνεται κάτι μακρινό, αν όχι κάτι εντελώς ασύνδετο.

Από την άλλη πλευρά, η κβαντική φυσική φαίνεται ότι έχει αλλάξει το σύμπαν με ριζοσπαστικό τρόπο. Η συμπαγής ύλη έχει μετατραπεί σε αόρατα κύματα τα οποίων η ύπαρξη εμπίπτει σε ένα πεδίο μαθηματικών πιθανοτήτων. Ο χρόνος και ο χώρος αποτελούν το υπόβαθρο στο οποίο βρίσκονται τα σχετικιστικά κβαντικά πεδία. Αυτά είναι εντελώς διαφορετικά από τον χρόνο όπως τον μετρούν τα ρολόγια, αλλά και από τον χώρο μέσα στον οποίο υπάρχουν τα στερεά αντικείμενα.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει και με την ανώτερη διάσταση που φιλοδοξεί να δημιουργήσει η θρησκεία, ο χώρος της κβαντικής παραμένει άπιαστος από τις 5 αισθήσεις. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των φυσικών, η κβαντική πραγματικότητα αποτελείται από σχετικά περίπλοκες μαθηματικές κατασκευές και πειράματα που για την επικύρωσή τους χρησιμοποιούνται επιταχυντές σωματιδίων κόστους δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η εικόνα που προκύπτει είναι αρκετά εντυπωσιακή. Οι 2 πιο σημαντικοί τρόποι ερμηνείας της δημιουργίας του κόσμου, η επιστήμη και η θρησκεία, εξαρτώνται από μια κρυμμένη διάσταση. Χωρίς αυτή τη διάσταση δεν νοείται ανθρώπινη ύπαρξη. Δεν θα έπρεπε τότε αυτή η γνώση να φέρει επανάσταση στη ζωή μας εδώ και τώρα; Κι όμως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Για να συμβεί, πρέπει να συμπληρωθεί ο χαμένος κρίκος. Σε αντίθετη περίπτωση, ο κόσμος στον οποίο ζούμε θα αποσυνδεθεί από την πηγή του, όπως ακριβώς συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό και τώρα.

Μια πρόταση, την οποία υποστηρίζουμε σθεναρά, είναι ότι ο κρίκος που λείπει είναι η συνειδητότητα. Επειδή πάρα πολλοί άνθρωποι συνδέουν τη συνειδητότητα με την πίστη θεωρώντας ότι τίποτα για τον Θεό ή την ψυχή δεν μπορεί να αποδειχτεί, ας το αφήσουμε αυτό προς το παρόν στην άκρη. Ο χαμένος κρίκος πρέπει να είναι επιστημονικός. Εκείνο που έχουμε να κάνουμε είναι να καλύψουμε μια διαδρομή από την κβαντική θεωρία μέχρι την ανώτερη συνειδητότητα. Αυτό χρειάζεται πολλή σκέψη, η ανταμοιβή μας όμως θα είναι τεράστια. Η κρυμμένη πραγματικότητα θα αποκαλύψει την αληθινή της υπόσταση. Η υψηλότερη συνειδητότητα μπορεί κάλλιστα να αποτελέσει μια καθημερινή εμπειρία.

Κατ’ αρχάς, η κβαντική θεωρία, η οποία έχει χαρακτηριστεί ως η πιο επιτυχημένη επιστημονική θεωρία στην ιστορία του ανθρώπου, ισχυρίζεται κατηγορηματικά ότι ζούμε σε ένα συμμετοχικό σύμπαν – αυτό δηλαδή που θεωρούμε ως ανεξάρτητη, εξωτερική πραγματικότητα συνδέεται με τον τρόπο που το παρατηρούμε. Ο φυσικός John Wheeler από τα Πανεπιστήμια του Πρίνστον και του Τέξας πραγματοποίησε εκστρατεία για να αποδείξει τη σημασία της δικής μας συμβολής εναντιούμενος στην ιδέα ότι το σύμπαν βρίσκεται απλώς «κάπου εκεί έξω» μοιάζοντας με ένα κατάστημα το οποίο κοιτάζουμε με τη μύτη μας κολλημένη στο παράθυρο.

Όμως πόσο περίεργο είναι να σκεφτεί κανείς ότι, όταν ένας φυσικός κάνει παρατηρήσεις και μετρήσεις, τα κβάντα τα οποία αποτελούν τα πάντα στο σύμπαν, αλλάζουν. Πράγματι, δεν έχει νόημα να μιλάμε για τις ιδιότητές τους χωρίς να προϋποθέτεται η ύπαρξη ενός παρατηρητή. Το σύμπαν είναι συνδεδεμένο με συνειδητές πράξεις παρατήρησης από τα πιο στοιχειώδη σωματίδια μέχρι και τους τεράστιους γαλαξίες. Επιπλέον, η κβαντική θεωρία αποδίδει πρωτεύοντα ρόλο στο κβαντικό κενό, το κενό δηλαδή που προηγείται σε παρατηρήσιμα φαινόμενα, όπως τα άτομα και τα μόρια. Σε αντίθεση με την κοινής λογικής έννοια του κενού χώρου, το κβαντικό κενό είναι γεμάτο με εν δυνάμει προοπτικές.

Ο Wheeler, εκτός του ότι επινόησε τον όρο «συμμετοχικό σύμπαν», υποστήριξε επίσης ότι το κβαντικό κενό είναι θεμελιώδες σε όλες τις πτυχές της φυσικής, μια άποψη που κέρδισε ευρεία αποδοχή. Το κβαντικό κενό είναι ένα απέραντο σύνολο «χωροχρονικού αφρού» πέραν του οποίου ο χρόνος, ο χώρος – και η ίδια η φυσική – φτάνουν στο τέλος τους.

Η Κοσμολογία, η οποία βασίζεται στην άλλη πιο επιτυχημένη θεωρία που υπάρχει, τη θεωρία της γενικής σχετικότητας του Einstein, αναφέρει ότι το σύμπαν προέκυψε από την πίεση του κβαντικού αφρού κατά το Big Bang και έκτοτε εξελίχτηκε για τουλάχιστον 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Όλα όσα θεωρούμε πραγματικά είτε μέσω των αισθήσεων είτε μέσω της επιστημονικής έρευνας πέρασαν αρχικά μέσα από τη λεγόμενη εποχή Planck (μια κατάσταση τόσο μικροσκοπική, σύντομη και χαοτική που δεν μπορεί να διαπεραστεί – δηλαδή μια μαθηματική διατύπωση που περιγράφει τα όρια της γνώσης μας) και στη συνέχεια ξεκίνησε η φάση της γενικής επέκτασης που δημιούργησε την ύλη, την ενέργεια, τα αστέρια, τους γαλαξίες και τη ζωή.

Αφού λοιπόν υπάρχει καθορισμένο όριο όσον αφορά τον χώρο και τον χρόνο, η επιστήμη έρχεται αντιμέτωπη με το γεγονός ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος λειτουργεί μέσα στον χώρο και τον χρόνο. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει. Αν το σύμπαν είναι όντως συμμετοχικό, τότε ο ανθρώπινος εγκέφαλος πρέπει να συμμετέχει σε κβαντικό επίπεδο. Γιατί συμβαίνει αυτό; Επειδή ο κβαντικός αφρός, που είναι η πηγή κάθε σωματιδίου που υπάρχει καθώς και του αντίθετα φορτισμένου αντισωματιδίου του, πρέπει να αποτελεί ταυτόχρονα πηγή και του εγκεφάλου. Δεν είναι λογικό να πιστεύουμε σε έναν κόσμο όπου η κβαντική πραγματικότητα είναι ξεχωριστή από την καθημερινή πραγματικότητα. Ο μικρόκοσμος και ο μακρόκοσμους έχουν την ίδια προέλευση όχι μόνο πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά ακόμα και τώρα – η πραγματικότητα ξεπηδά συνεχώς μέσα από το κβαντικό κενό.

Τα κβάντα βγαίνουν μέσα από τον κβαντικό αφρό, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία τους πέφτει ξανά πίσω σε αυτόν. Έτσι, η δημιουργία, η διατήρηση και η εκ νέου απορρόφηση των εικονικών σωματιδίων συμβαίνει ανά πάσα στιγμή και σε όλα τα σημεία του χώρου. Οι αισθήσεις μας μας αναγκάζουν να βλέπουμε ένα ηλιοβασίλεμα κάθε φορά, ένα πάρτι γενεθλίων κάθε φορά, ένα πρόσωπο κάθε φορά. Χωρίς αμφιβολία η πραγματικότητα δεν περιορίζεται σε μια γραμμική εμπειρία στον χώρο και τον χρόνο. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι πέρα από την περιορισμένη αντίληψή μας, το Big Bang συμβαίνει παντού την ίδια στιγμή σε ένα αιώνιο τώρα. Η δημιουργία είναι μια ενιαία διαδικασία, και εμείς είμαστε βυθισμένοι μέσα σε αυτή.

Σε αυτό το σημείο ο χαμένος συνδετικός κρίκος είναι κρίσιμης σημασίας. Οι φυσικοί νόμοι χρειάζονται το κβαντικό κενό για διαφόρους λόγους εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι μαθηματικοί, αλλά η καθημερινότητα φαίνεται να προχωρά μια χαρά και χωρίς αυτό. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα πάντα στην ύπαρξη εξαρτώνται από το κβαντικό κενό συμπεριλαμβανομένων όλων των έμβιων όντων, η πεποίθησή μας ότι ζούμε έξω από αυτό μάλλον είναι ψευδής. Δεν υπάρχει καμία λογική διαφυγή από αυτό το φαινόμενο, έτσι ώστε το κλειδί βρίσκεται στην αλλαγή της αίσθησης της πραγματικότητας – η «υπέρβαση» δηλαδή που υποτίθεται ότι ανήκει στους αγίους και τους μυστικιστές στην πραγματικότητα ισχύει για όλους τους ανθρώπους (ίσως οι άγιοι και οι μυστικιστές είναι εκείνοι που τη συνειδητοποίησαν πρώτοι).

Εδώ προκύπτει ένα λεπτό ζήτημα. Η παραδοξότητα του κβαντικού κόσμου, η οποία είναι σχεδόν θρυλική, γεννήθηκε μέσα από τις συγκρούσεις της με τις επικρατούσες θεωρίες (για παράδειγμα, η αποδεκτή ιδέα αιτίας και αποτελέσματος δεν είναι σύμφωνη με την κβαντική θεωρία της δυνατότητας του χρόνου και της αιτιώδους συνάφειας να πηγαίνουν προς τα πίσω.) Ωστόσο, δεν έχει σημασία ποιά θεωρία θα χρησιμοποιήσετε για να εξηγήσετε την πραγματικότητα, ο χάρτης δεν έχει να κάνει με τον χώρο. Όποια κι αν είναι τα μυστικά που αποκαλύπτει, η πραγματικότητα παραμένει αυτό που είναι: χωρίς απάντηση, αδιάψευστη και ακατανόητη.

Ακόμα και αυτή η διαπίστωση όμως, δεν πρέπει να μας αποθαρρύνει. Υπάρχει ένα αίσθημα ελευθερίας όταν συνειδητοποιούμε ότι είμαστε μέρος αυτής της ακατανόητης πραγματικότητας, υπάρχουμε μέσα σε αυτή έχοντας πολλές απορίες και συνεχίζουμε να υπάρχουμε χωρίς να έχει σημασία πόσο λανθασμένες, περιορισμένες ή άστοχες μπορεί να είναι οι απαντήσεις μας. Η συμμετοχή μας στο κβαντικό πεδίο κάνει τη διαφορά στον τρόπο που προχωρά η ζωή. Αποδεικνύεται ότι όλα τα παράξενα φαινόμενα στον κβαντικό κόσμο είναι απολύτως ανθρώπινα και οικεία – αφού βέβαια σταματήσουμε να τα συγκρίνουμε με παλιές και ξεπερασμένες ερμηνείες.

———————

Ο δρ Deepak Chopra είναι συγγραφέας περισσοτέρων από 75 βιβλίων με 22 μπεστ σέλερ από τους New York Times μεταξύ των οποίων το «What Are You Hungry For?».

Ο Μηνάς Καφάτος είναι καθηγητής Υπολογιστικής Φυσικής στην Έδρα Fletcher Jones στο Πανεπιστήμιο Τσάπμαν. Είναι κβαντικός φυσικός, κοσμολόγος κι ερευνητής στο ζήτημα της αλλαγής του κλίματος. Εργάζεται πάνω στην έννοια της συνειδητότητας καθώς και τα ανώτερα πεδία. Η διδακτορική διατριβή του έγινε υπό την καθοδήγηση του διακεκριμένου καθηγητή του Πανεπιστημίου του ΜΙΤ Philip Morrison, ο οποίος μαθήτευσε κοντά στον J. Robert Oppenheimer. Οι έρευνες του M. Καφάτου περιελάμβαναν τους φυσικούς κβαντικούς Hans Bethe, Victor Weisskopf και τον κοσμολόγο Thomas Gold. Συνεργάστηκε με τον Deepak Chopra για τη συγγραφή του υπό έκδοση βιβλίου «Who Made God and Other Cosmic Riddles. (Harmony)».

Joe Dispenza: «Σπάσε τη Συνήθεια να είσαι ο εαυτός σου»

Απόσπασμα από το βιβλίο του νευροεπιστήμονα Dr Joe Dispenza «Σπάσε τη Συνήθεια να είσαι ο εαυτός σου» που κυκλοφορεί από τις Eκδόσεις Link Media

Ας σκεφτούμε το εξής: τα πάντα στο σύμπαν αποτελούνται από υποατομικά σωματίδια, όπως είναι τα ηλεκτρόνια. Από τη φύση τους, τα σωματίδια αυτά, όταν υπάρχουν ως πιθανότητα, βρίσκονται σε κυματική κατάσταση, με την προϋπόθεση ότι δεν είναι αντικείμενα παρατήρησης. Είναι εν δυνάμει «τα πάντα» και «τίποτα», έως ότου παρατηρηθούν. Υπάρχουν παντού και πουθενά, μέχρι να τα παρατηρήσουμε. Επομένως, τα πάντα στη φυσική πραγματικότητα υπάρχουν ως καθαρή δυνατότητα.

Εάν τα υποατομικά σωματίδια μπορούν να βρεθούν σε έναν άπειρο αριθμό πιθανών θέσεων ταυτόχρονα, είμαστε σε θέση να μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν άπειρο αριθμό πιθανών πραγματικοτήτων. Με άλλα λόγια, εάν μπορούμε να φανταστούμε ένα μελλοντικό γεγονός της ζωής μας το οποίο βασίζεται στις προσωπικές επιθυμίες μας, τότε η πραγματικότητα αυτή υπάρχει ήδη ως πιθανότητα στο κβαντικό πεδίο και μας περιμένει να την παρατηρήσουμε. Εάν το μυαλό μας μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση ενός ηλεκτρονίου, τότε θεωρητικά μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση οποιασδήποτε πιθανότητας.

Αυτό σημαίνει ότι το κβαντικό πεδίο περιέχει μια πραγματικότητα στην οποία είμαστε υγιείς, πλούσιοι και ευτυχισμένοι, και η οποία εμπεριέχει όλες τις ιδιότητες και τις δυνατότητες του ιδεατού εαυτού που έχουμε στο μυαλό μας. Μείνετε μαζί μου και θα δούμε ότι με ηθελημένη προσοχή, ειλικρινή εφαρμογή των καινούργιων γνώσεων και καθημερινές προσπάθειες, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το μυαλό μας, ως παρατηρητές, για να προκαλέσουμε την «κατάρρευση» των κβαντικών σωματιδίων και να μετατρέψουμε έναν απέραντο αριθμό από υποατομικά κύματα πιθανοτήτων, στο επιθυμητό φυσικό γεγονός που ονομάζεται βίωμα.

Όπως ο πηλός, έτσι και η ενέργεια των άπειρων πιθανοτήτων, παίρνει μορφή από τη συνειδητότητα, από τη νοητική μας υπόσταση. Και αν όλη η ύλη αποτελείται από ενέργεια, είναι λογικό η συνείδηση («ο νους» σε αυτήν την περίπτωση, όπως το ονόμαζαν ο Νεύτωνας και ο Ντεκάρτ) και η ενέργεια («η ύλη», σύμφωνα με το κβαντικό μοντέλο) να σχηματίζουν έναν τόσο ισχυρό δεσμό μεταξύ τους που γίνονται ένα. Ο νους και η ύλη είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Η συνείδηση μας (νους) επηρεάζει την ενέργεια (ύλη), γιατί η συνείδηση μας είναι ενέργεια και η ενέργεια έχει συνείδηση.

Στο κβαντικό μοντέλο, το σύμπαν είναι ένα άυλο, αλληλένδετο, ενοποιημένο πεδίο πληροφοριών, εν δυνάμει τα πάντα, αλλά ως προς την ύλη του τίποτα. Το κβαντικό σύμπαν περιμένει έναν ενσυνείδητο παρατηρητή (εσένα ή εμένα) να επηρεάσει την ενέργεια με τη μορφή ενδεχόμενης ύλης, χρησιμοποιώντας το νου και τη συνείδηση (τα οποία από μόνα τους είναι ενέργεια), για να μετατρέψει τα κύματα ενεργειακών πιθανοτήτων σε ύλη.

Όπως ακριβώς το κύμα πιθανότητας του ηλεκτρονίου εμφανίζεται ως σωματίδιο μέσα σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, έτσι κι εμείς ως παρατηρητές επηρεάζουμε ένα σωματίδιο ή ένα σύνολο σωματιδίων να προκαλέσουν βιώματα με τη μορφή γεγονότων στη ζωή μας.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό για να κατανοήσουμε πώς μπορούμε να ασκήσουμε επιρροή ή να κάνουμε μια αλλαγή στη ζωή μας. Όταν μαθαίνουμε πώς να οξύνουμε την παρατηρητικότητα μας με στόχο να επηρεάσουμε εσκεμμένα το πεπρωμένο μας, πλησιάζουμε στο να βιώσουμε την ιδανική εκδοχή της ζωής, ενσαρκώνοντας την ιδεατή εκδοχή του εαυτού μας.

Είμαστε συνδεδεμένοι με τα πάντα στο κβαντικό πεδίο

Είμαστε, κατά κάποιον τρόπο, συνδεδεμένοι με μια πληθώρα πληροφοριών σε μια διάσταση πέρα από το χώρο και το χρόνο, όπως άλλωστε τα πάντα στο σύμπαν. Δεν χρειάζεται να αγγίζουμε ή να βρισκόμαστε κοντά στα φυσικά στοιχεία εντός του κβαντικού πεδίου, για να τα επηρεάσουμε ή να επηρεαστούμε από αυτά. Το σώμα μας είναι ένα σύνολο από οργανωμένα μοτίβα ενέργειας και πληροφοριών, που στο κβαντικό πεδίο, συνδέονται με τα πάντα.

Κάθε ένας από μας εκπέμπει ένα ξεχωριστό μοτίβο ενέργειας ή αλλιώς υπογραφή. Στην πραγματικότητα, οτιδήποτε έχει υλική υπόσταση εκπέμπει πάντα συγκεκριμένα μοτίβα ενέργειας. Και η ενέργεια αυτή μεταφέρει πληροφορίες. Οι μεταβαλλόμενες διαθέσεις μας αλλάζουν στιγμιαία αυτήν την υπογραφή, συνειδητά ή ασυνείδητα, γιατί είμαστε κάτι περισσότερο από ένα σώμα, είμαστε συνείδηση και χρησιμοποιούμε το σώμα και το νου μας για να εκφράσουμε διαφορετικές νοητικές καταστάσεις.

Ένας άλλος τρόπος για να κατανοήσουμε πώς εμείς οι άνθρωποι αλληλοσυνδεόμαστε με το κβαντικό πεδίο, είναι η έννοια της κβαντικής διεμπλοκής ή αλλιώς κβαντικής σύζευξης. Ουσιαστικά, άπαξ και δύο σωματίδια συνδεθούν με κάποιον τρόπο, ο δεσμός τους θα ισχύει για πάντα, πέρα από το χώρο και το χρόνο. Ως αποτέλεσμα, οτιδήποτε συμβεί στο ένα σωματίδιο θα συμβεί και στο άλλο, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον αποτελούμαστε κι εμείς από σωματίδια, συνδεόμαστε έμμεσα πέρα από το χώρο και το χρόνο. Αυτό που κάνουμε στους άλλους, το κάνουμε και σε μας.

Σκεφτείτε τη σημασία της παραπάνω διαπίστωσης. Εάν καταφέρουμε να αποδεχτούμε αυτήν την έννοια, τότε θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι το «εμείς», που υπάρχει σε ένα πιθανό μέλλον, συνδέεται ήδη με το «εμείς» του τώρα, σε μια διάσταση πέρα από το χρόνο και το χώρο.